فاکتورهای تعیین کننده در محاسبه هزینه ترجمه چه چیزهایی هستند؟!

خدمات ترجمه از جمله خدماتی است که دارای قیمت مشخصی نیست و با تعرفه هایی متفاوت و بعضا با اختلافات فاحش عرضه می شود اما به راستی تعرفه ترجمه را چه چیز تعیین می کند و علت این همه اختلاف در هزینه ها و تعرفه های اعلام شده از جانب ارائه کنندگان خدمات ترجمه در چیست؟

عوامل زیادی در تعیین دستمزد و حق الزحمه مترجم دخیلند که در ادامه تعدادی از آن ها را بیان می کنیم:

 

1) مترجم بودن!

یکی از مهمترین فاکتورها در میزان حق الزحمه دریافتی یک مترجم این است که واقعا مترجم باشد و ترجمه کند، نه صرفا برگردان لغات و جملات از یک زبان به زبان دیگر. ترجمه کاری تخصصی است و نیازمند آشنایی با فن ترجمه.

 

2) تجربه و سابقه کار مترجم

ترجمه هم مانند هر کار دیگری برای خوب انجام شدن نیاز به تجربه و مهارت مترجم دارد. مترجمان حرفه ای با اتکا به سال ها تجربه کاری و ترجمه متون مختلف و آشنایی با ریزه کاری های زبان مبدا و مقصد، توانمندی بیشتری برای ارائه ترجمه با سطح کیفی بالا دارند. طبیعتا هر چه میزان تجربهه و سابقه کار مترجم بیشتر باشد، حق الزحمه و دستمزد بیشتری برای ترجمه دریافت می کند.

 

3) ترجمه تخصصی (ترجمه در زمینه های تخصصی)

ترجمه های تخصصی در رشته های علمی مختلف، علاوه بر نیاز به داشتن تبحر در زبان مبدا و مقصد و آشنایی به فنون ترجمه، نیاز به آشنایی(اگر نگوییم تخصص) مترجم با آن زمینه علمی دارد. بدون درک مفهوم متن تخصصی و احاطه مترجم به اصطلاحات و کلیدواژه های تخصصی در زبانن های مبدأ و مقصد، دستیابی به ترجمه ای تخصصی و بی نقص اگر غیر ممکن نباشد بدون شک بسیار مشکل است. در ترجمه مقالات برای نشریات علمی علاوه بر تخصصی و علمی بودن ترجمه، مترجم باید با جهارچوب های مورد نظر نشریه برای ساختار مقاله هم آشنا باشد و آن ها در نظرر بگیرد. بدیهیست که مترجمی که علاوه بر داشتن تخصص ترجمه، با رشته یا رشته های تخصصی دیگر و اصول ترجمه علمی آشناست حق الزحمهه بیشتری نسبت به مترجم های عادی دریافت می کند.

 

4) اهمیت ترجمه و مورد استفاده ی ترجمه

هر چه اهمیت متنی که باید ترجمه شود و مورد استفاده اش مهمتر باشد، طبیعتا مترجم ماهرتر و توجه و دقت بیشتری در کار ترجمه مورد نیاز است.انتخاب مترجم برای یک مقاله کلاسی که از اهمیت بالایی برخوردار نیست با انتخاب مترجم برای مقاله ای مهم که ماه ها و یا سال ها زمان، انرژی و هزینه صرف آن شده و قرار است در یک ژورنال بین المللی چاپ شود یکسان نیست. شاید بتوان برای متن هایی که حساسیت زیادی ندارند از مترجم های معمولی و متوسط استفاده کرد، اما برای ترجمه متونی که از اهمیت و حساسیت بالا برخوردار هستند نه تنها باید از مترجم های حرفه ای استفاده کرد بلکه متن پس از ترجمه نیاز به بازخوانی و در صورت لزوم ویرایش خواهد داشت. با توجه به نیاز به انتخاب مترجم سطح بالا و لزومم بازخوانی، ترجمه متن های مهم مسلتزم پرداخت هزینه ی بیشتری برای ترجمه هستند.

 

5) زمان محدود برای تحویل ترجمه(ترجمه فوری)

در صورتی که به علت کمبود زمان، مهلت کوتاهی برای تحویل ترجمه وجود داشته باشد هزینه ترجمه افزایش می یابد. یک دلیل افزایش هزینه ترجمه، فشار مضاعفیست که برای تحویل ترجمه در مدت زمانی کوتاه بر مترجم وارد می شود. طبیعتا در شرایطی که مترجم باید به عنوان مثال کار 10 روز را در 3 روز انجام دهد، حق الزحمه مترجم متفاوت با شرایط عادی خواهد بود. در حالتی که بالا بودن حجم ترجمه و کوتاهی زمان ترجمهه توسط یک مترجم را غیرممکن کند و نیاز به تقسیم متن میان چند مترجم باشد، مدیریت کار مترجم ها و یکدست سازی متن ترجمه که توسط 2 یا چندد مترجم انجام پذیرفته هم به مشکلات کار می افزاید و این موارد باعث می شوند که ترجمه های فوری بسته به میزان فوریتشان(که نسبتیست میان حجم وو مهلت تحویل ترجمه) مشمول تعرفه هایی افزون تر از تعرفه های عادی ترجمه شوند.

 

6) شخص یا موسسه؟

هزینه ترجمه ای که توسط مترجم هایی که به صورت شخصی و انفرادی به ارائه خدمات ترجمه می پردازند معمولا نسبت به موسسات ترجمه و دارالترجمه ها کمتر است و این چیز عجیبی نیست چون کار کردن به صورت انفرادی و در منزل طبیعتا هزینه ای بسیار کمتر از فعالیت به صورتت موسسات و دارالترجمه هایی با دفاتر فیزیکی دارد. اما استفاده از خدمات موسسات مزایای بسیاری دارد که از جمله آن ها می توان به موارد زیرر اشاره کرد:

  • داشتن مترجم های تخصصی و حوزه ای: موسسات ترجمه معتبر معمولا دارای مترجم های متعدد و متخصص در حوزه های مختلف هستند در حالی که مترجم های شخصی عموما در حکم آچار فرانسه عمل کرده و کلیه ترجمه ها را در زمینه های مختلف ترجمه می کنند که بعضا زیادد هم تخصصی نیستند.
  • مترجم جایگزین: موسسات ترجمه به دلیل داشتن مترجم های متعدد پتانسیل بیشتری را برای تحقق بخشیدن به تعهداتشان دارند و در صورتیکه وقوع مشکلی مترجم را از ادامه فعالیت بازدارد یا مانع از تحویل به موقع ترجمه شود با ارجاع ترجمه به یک مترجم جایگزین یا اختصاصص مترجم کمکی، مانع از ایجاد وقفه در کار ترجمه می شوند.
  • پشتیبانی و خدمات بعدی: موسسات ترجمه به ویژه موسساتی که در دفاتر کار فیزیکی فعالیت دارند به دلیل نوع فعالیتشان عموما تعهد بیشتری نسبت به خدمات ارائه شده به مشتری دارند و در صورت وجود اشکال و اشتباه در ترجمه، پاسخگویی بیشتری دارند و دسترس پذیرتر هستند  وو این مسئله می تواند در مورد مترجمان شخصی و یا حتی بعضی موسسات مجازی صادق نباشد.
  • ویرایش و بازخوانی توسط مدیر فنی و مترجم های دیگر: موسسات ترجمه بعضا دارای مدیر فنی هستند که کار مترجم ها را بازبینی کرده و در صورت وجود اشکال در ترجمه، متن را به جهت مرتفع سازی ایرادات به مترجم عودت داده و یا به مترجم دیگری ارجاع می دهد. که اینن مسئله در کار انفرادی امکان پذیر نیست

این موارد تنها تعدادی از دلایل وجود تعرفه های متنوع در بازار ارائه خدمات ترجمه است و دلایل دیگری نیز وجود دارد که ذکر آن ها موجب تفصیل مطلب شده و از حوصله مخاطب خارج است و موارد ذکر شده برای توضیح و شفاف سازی این موضوع کفایت می کند.