چکیده

چکیده مقاله

در این جا به تعریف چکیده و دو نوع رایج آن، وصفی، اخباری، می پردازیم. همچنین راه کارهایی برای نحوه ی نگارش یک چکیده ی خوب و نکاتی که هنگام نوشتن آن باید به خاطر داشت، ارائه می شود.

چکیده چیست؟

چکیده یک قسمت مجزا، کوتاه و کامل است که کل یک کار تحقیقاتی را به طور خلاصه بیان می کند. بخش های تشکیل دهنده ی چکیده برحسب نوع آن فرق می کند. چکیده ی مقالات علوم اجتماعی و علمی شامل حوزه ی تحقیق، هدف تحقیق، نتایج تحقیق و محتوای تحقیق می باشد. چکیده ی مقالات علوم انسانی شامل بیان مساله، سوابق پیشین، و نتیجه گیری کلی می باشد. چکیده را نباید با خلاصه نویسی و ارزیابی تحقیق اشتباهه گرفت. با دربرگرفتن کلمات کلیدی تحقیق، چکیده را، نه به عنوان گزیده ای از مطالب، بلکه به خودی خود در حکم اثریی مستقل می توان درنظر گرفت.

نگارش چکیده ممکن است اهداف مختلفی را بدنبال داشته باشد. دو علت مهم آن انتخاب شدن و ارجاع به آن است. چکیده به خواننده در انتخاب سریع مقاله مورد نظرش کمک می کند؛ این که آیا این مقاله ارزش خواندن دارد یا نه. همچنین، پایگاه هایی اطلاعاتی آنلاین از چکیده ی مقاله برای بالا آمدن آن در موتورهای جستجو استفاده می کنند. بنابراین چکیده باید شامل کلمات و عبارات کلیدی باشد که به جستجوی مقاله کمک کند.

برای انتخاب شدن، عنوان مقاله باید به گونه ای انتخاب شود که گویای مطلب باشد. در انتخاب مقالات، خواننده در صورتیکه عنوان را مرتبط با موضوع موردنظر خود بداند، به سراغ چکیده ی مقاله می رود؛ پس یک چکیده ی خوب باید به خوبی اصل مطلب را ادا کند. پس از خواندن چکیده است که خواننده تصمیم می گیرد مقاله د رخور نیاز او هست یا نه.

در جستجوهای کتابخانه ای برای ارجاع به مقاله از کلمات کلیدی استفاده می شود که در چکیده  ی مقاله به کار رفته اند. به همین خاطر انتخاب کلمات کلیدی درست تاثیر زیادی در بالا آمدن مقاله در سیستم های جستجو دارد. اگر مقاله ی فاقد چکیده باشد، موتورهای جستجو از عنوان مقاله برای بازیابی آن استفاده می کنند.

در چه مواردی نگارش چکیده لازم است؟

-          برای ثبت مقاله در ژورنال

-          درخواست گرانت تحقیقاتی

-          در نگارش دیباچه ی کتاب

-          در نگارش پایان نامه ی ارشد و دکترا

-          در نگارش پروپوزال برای شکرت در کنفرانس

-           در سرآغاز هر فصل از یک کتاب

همانطور که در ابتدا گفته شد، چکیده دو نوع رایج دارد: وصفی و اخباری. این دو نوع چکیده اهداف متفاوت و درنتیجه بخش های متفاوتی دارند و سبک آنها با هم فرق دارد. در ادامه به ذکر جزئیات این دو نوع رایج می پردازیم.

چکیده وصفی

چکیده ی وصفی به نوع اطلاعاتی اشاره دارد که در مقاله ارائه می شود. قضاوتی درباره موضوع نمی کند و نتیجه گیری هم ندارد. در این چکیده کلمات کلیدی مقاله معرفی می شود و هدف، روش تحقیق، و حوزه تحقیق را مشخصص می کند. در چکیده ی وصفی خلاصه ای از یک کار در تحقیقاتی در چند خط ارائه می شود. برخی معتقدند باید آن را نمایی کلی تحقیق نامید نه خلاصه ی تحقیق. چکیده ی وصفی معمولاً خیلی کوتاه بوده و از 1000 کلمه تجاوز نمی کند.

چکیده اخباری

اغلب چکیده ها اخباری هستند. هدف از این چکیده انتقاد و ارزیابی نیست و بیش از چکیده وصفی کارایی دارد. یک چکیده ی اخباری خوب می تواند جایگزین کل تحقیق شود. بدین ترتیب، نوسینده باید تمام مباحث اصلی، نتایج مهم، وو اسناد تحقیق را در آن بگنجاند و توضیح دهد. این نوع چکیده علاوه بر بحث و نتیجه گیری، حاوی اطلاعات چکیده توصیفی نیز هست (مثل هدف، روش، و حوزه ی تحقیق). تعداد کلمات آن برحسب قوانین مختلف متفاوت است اما حجم آن معمولاً باید کمتر از 10% کل مقاله باشد.

نحوه ی نگارش چکیده

قالب چکیده بستگی به محتوای کلی دارد. چکیده ی مقالات علمی با مقالات ادبی فرق دارد. اما تمام چکیده ها دارای قسمت های مشترکی هستند و همچنین افزودن برخی قسمت ها هم اختیاری است. هنگام نگارش چکیده فرآیند کلیدی زیر را در نظر داشته باشید:

  • دلیل نگارش:

اهمیت تحقیق در چیست؟ چرا باید خواننده به خواندن کل مقاله علاقمند شود؟

  •  بیان مساله

هدف از این تحقیق چیست؟ حوزه تحقیق چیست؟ استدلال/ فرضیه/موضوع اصلی تحقیق چیست؟

  •  روش تحقیق

چکیده ی مقالات علمی حاوی مدل و رویکردهای اصلی تحقیق است اما در چکیده های دیگر ممکن است به شرع نوع اسناد تحقیق پرداخته شود.

  •   نتایج تحقیق

چکیده مقالات علمی باید حاوی داده های تحقیق باشد که منتج به نتیجه گیری شوند. سایر چکیده ها به بررسی یافته های تحقیق، به طور کلی، می پردازند.

  •   دلالت موضوع

درنتیجه ی این تحقیق چه تغییراتی باید در حوزه ی مورد نظر صورت گیرد؟ انجام تحقیق چه کمکی به پیشبرد موضوع می کند؟

 

برگرفته از مقاله ی “How to Write an Abstract” نوشته ی فیلیپ کوپمن

 

مطالب مرتبط:

ترجمه چکیده