نکات مهم در ترجمه

هرچند ترجمه می تواند چالشی طاقت فرسا باشد، از سوی دیگر می تواند بسیار لذت بخش هم باشد. در ادامه تعدادی از نکات و سرنخ هایی که می توانند ترجمه های شما را روان تر، لذت بخش تر، و از همه مهمتر موفق تر نمایند، خدمتتان تقدیم می گردد. البته این نکات برای افرادی که از توانایی ترجمه حداقلی، فنون اولیه کار با رایانه، دیکشنری دوزبانه (آنلاین یا چاپی)، و منابع مورد نیاز دیگر برخوردارند، مفید خواهند بود. صرف این 30 دقیقه زمان موجب خواهد شد تا به شرط اجرای این اصول، ترجمه های شما طبیعی، روان، و خوانا به نظر برسند و از طرفی نیز شما نقاط قابل بهبود در خود را شناسایی و در ارتقاء آنها تلاش نمایید.

 پیش از شروع ترجمه

پژوهش

ترجمه طبیعی و با کیفیت

ترجمه روان

در ارتباط بودن با زبان های ترجمه

اهمیت اعتماد به نفس در ترجمه، و البته دانستن محدودیت ها

بازخوانی

 

پیش از شروع ترجمه

پیش از شروع ترجمه ضروری است که کل متن را بطور تیتروار و سرسری خوانده و موضوع را کاملاً درک نمایید. پیش از آغاز باید به ایده خوبی از کلیت متن، ساختار، هدف و زبان آن دست یافته باشید. همچنین این گام کوتاه 15 تا 300 دقیقه ای به شما کمک می نماید تا متن را با توانایی ها و نیز زمان در اختیارتان بسنجید بخصوص اگر قرار است کار را برای فرد دیگری انجام دهید و باید بطور قطعی در مورد قیمت، زمان و توانایی انجام آن نظر بدهید. هر چه از اطمینان بیشتری در آغاز برخوردار باشید کار ترجمه روان تر و با آرامش بیشتر پیش خواهد رفت.

پژوهش

بسیار حیرت انگیز است که 30 دقیقه جستجو در اینترنت موجب افزایش فوق العاده دانش شما از متن و موضوع پیش رویتان می گردد. به وسیله تحقیق در اینترنت می توانید کیفیت زبان مقصد ترجمه در موضوع مد نظر را دیده و ذهنیتی از آن بیابید. این فرصتی ایده آل برای شما خواهد بود تا بتوانید مشکلات احتمالی در سر راه ترجمه را در نگاهی اولیه و نسبتاً کوتاه دریابید.

ترجمه طبیعی و با کیفیت

ترجمه لغت به لغت و تحت اللفظی عموماً خوشایند به نظر نمی رسد چرا که ساختار زبان ها متفاوت است و با اینکار سعی می کنید ساختار زبان دیگری (زبان مبدا) را به زور به خورد زبان مقصد بدهید در حالیکه مخاطب با چنین ساختاری بیگانه است و در درک آن دچار مشکل می گردد. نکته کلیدی آن است که جمله یا پاراگراف متن (ترجمه) را فهمیده و به زبان سلیس و ساده خود آن را به زبان مقصد (مثلاً فارسی) برگردانید بدون اینکه مفهوم از دست برود. باید مواظب باشید توسط کلمات بکار رفته در متن مبداً کور نشوید و با آرامش و زمان لازم به دنبال کلمات صحیح برای انتقال مطلب بطور روان بگردید.

ترجمه روان

در ترجمه مهم است که خودتان باشید. اگر سعی کنید از سبک دیگران تقلید کنید یا از آمیزه ای از سبک ها (در انتخاب لغات، جمله بندی، ...) بهره ببرید هم راه رفتن خودتان را فراموش می کنید هم راه رفتن دیگران را یاد نخواهید گرفت. هر مترجم (فرد ترجمه کننده) باید سبک خودش را داشته باشد، با کلمات و جملات و انشاء خاص خودش، و این تنها با اعتماد به نفس شکل می گیرد. مثلاً نویسنده / مترجم فارسی زبان ممکن است از کلمات فارسی نوآورانه خودش استفاده کند یا از کلمات عربی فصیح. در این راستا البته اصولی کلی هم برقرارند، همانند اینکه جملات طولانی باید به جملات کوتاه تر شکسته شوند و جملات بیش از حد کوتاه ترکیب گردند (معیار سنجش زبان مقصد است). ضرب المثل ها باید محتوایی ترجمه شوند و از کلمات ربط به تعداد مناسب بین جملات استفاده شود.

در ارتباط بودن با زبان های ترجمه

خواندن وب سایت ها و متون زبان های مقصد و مبدا (مثلاً فارسی و انگلیسی) به مترجم این امکان را می دهند تا ساختارها و لغات بیشتری را ببیند و در متن خود بهترین آنها را ناخودآگاه مورد استفاده قرار دهد. همچنین در ارتباط بودن با متون زبان های مختلف موجب دور نشدن از فضای آن زبان ها می گردد. البته کسانی که مرتباً ترجمه انجام می دهند هم به نوعی در ارتباط هستند و هم اینکه ممکن است وقت کمتری برای اینکار داشته باشند، با این حال آنها می توانند با انجام ترجمه در زمینه های تازه (که قبلاً در آن حوزه ترجمه انجام نداده اند) دامنه دانش، لغات، ساختار، تجربه و اعتماد به نفس خود را افزایش دهند.

اهمیت اعتماد به نفس در ترجمه، و البته دانستن محدودیت ها

ترجمه، دانشی بس بشری و انسانی است و از این حیث هنوز نرم افزار های کامپیوتری نتوانسته اند به هیچ وجه جای عامل انسانی را بگیرند. بر این اساس ترجمه از قواعد و مرز چندان مشخصی برخوردار نیست، و تنها مرز و قواعدش خود شما (مترجم) هستید. اگر می بینید که در ترجمه متنی تسلط ندارید، یا آن را نپذیرید (به دیگری بسپارید) یا با قبول گذاشتن وقت زیاد جهت یادگیری آن و افزایش دانش خود در آن زمینه، به دید آموزش ترجمه به آن نگاه کنید (البته نباید با توانایی مترجم بسیار فاصله داشته باشد چرا که ممکن است از پس آن برنیاید).

بازخوانی

یکی از مهمترین گام ها در فرآیند ترجمه بازخوانی و مرور آن است که اغلب به دلیل آماده شدن ترجمه در دقیقه 90 و یا خستگی مترجم انجام نمی شود. این در حالی است که عامل انسانی همواره دارای خطا است (کم یا زیاد) و این اشتباهات تایپی، جمله بندی و املایی در چشم مخاطب/ خواننده/ مشتری بسیار برجسته و نازیبا هستند. با گذاشتن اندک فاصله زمانی بین اتمام ترجمه و بازخوانی (اصلاحات)، این اشکالات به راحتی رفع می گردند و زیبایی و ارزش کار شما بطور فوق العاده ای بالا خواهد رفت. در صورتی که ترجمه را خود انجام داده اید اما حس می کنید نیاز به بازبینی دارد می توانید از خدمات بازبینی گروه اکسیر بطور آموزشی بهره مند شوید تا ترجمه خود را در طی زمان به تدریج بهبود دهید.

کلیدواژه ها: ترجمه روان و سلیس